Een bijzonder project aan de Luikbeek

Bron: Focus en WTV – Een bijzonder waterproject aan de Luikbeek

Universiteit Gent werkt mee aan het eerste integrale waterproject in West-Vlaanderen

Waterbeheer gaat vandaag veel verder dan het voorkomen van overstromingen. In tijden van klimaatverandering wisselen periodes van droogte en wateroverlast elkaar steeds sneller af. De uitdaging is dan ook om oplossingen te vinden die waterveiligheid, landbouw, natuur en waterkwaliteit met elkaar verzoenen.

Aan de Luikbeek in Staden loopt daarvoor een bijzonder pilootproject: het eerste integrale waterproject in de provincie. Hier wordt gewerkt aan een systeem dat tegelijk inspeelt op wateroverlast, waterschaarste én waterkwaliteit. Het project is een samenwerking tussen verschillende partners, waaronder de Universiteit Gent.

Slim waterbeheer: van overlast naar voorraad

De Luikbeek mondt uit in de IJzer, waar in het verleden regelmatig wateroverlast voorkwam. Door de aanleg van een gecontroleerd overstromingsgebied kan overtollig water nu tijdelijk worden opgevangen in plaats van richting de woonkernen te stromen.

Het project voorziet bovendien een rietveldzuivering: het water dat wordt opgevangen, wordt op natuurlijke wijze gezuiverd via moerassystemen. Op die manier wordt niet alleen wateroverlast vermeden, maar ontstaat er ook een waterreserve die later kan worden gebruikt in periodes van droogte – cruciaal in deze intensieve groentenstreek.

Nutriënten in balans

Binnen het project onderzoekt UGent-Professor Erik Meers de rol van nutriënten, en in het bijzonder stikstof (N).

“We werken rond nutriëntencycli: het recupereren van stikstof uit reststromen én het verlagen van de druk op het milieu,” legt hij uit. “Stikstof is essentieel voor al het leven, maar een teveel ervan verstoort de zuurstofhuishouding in waterlopen, wat een negatieve impact heeft op biodiversiteit.”

De natuurlijke rietsystemen fungeren als een soort ‘slokoppen’ voor stikstof: ze nemen overtollige stikstof op en zetten die om naar stikstofgas — een natuurneutrale vorm die geen schade veroorzaakt.

Meten is weten

Lukas Willems, PhD student aan de UGent, vergelijkt de werking van de rietvelden in een gecontroleerde testomgeving met die in de natuurlijke open zone.

“We willen de efficiëntie van beide systemen aftoetsen,” vertelt hij. “Wat we leren in het kleine proefvlak, kunnen we vervolgens toepassen in het grotere systeem.”

Die inzichten moeten helpen om het waterbeheer in de regio duurzamer en klimaatbestendiger te maken.

Samen sterk voor duurzaam waterbeheer

Het project aan de Luikbeek toont hoe samenwerking tussen kennisinstellingen, lokale besturen en landbouwpartners kan leiden tot innovatieve oplossingen. Door ruimte te geven aan water, het natuurlijke zuiveringsvermogen van rietvelden te benutten en de kringloop van nutriënten te sluiten, wordt gewerkt aan een veerkrachtig watersysteem dat mensen én natuur ten goede komt.

Vind het volledige interview op Focus-WTV.